HSF42-3:Bauduin

De terreur van de herkauwing

Tessel M. Bauduin

Zoals door mijn collega hiernaast al goed duidelijk is gemaakt, blijkt het adapteren van een goed (grafisch) verhaal naar het medium film voortdurend beren op de weg te vinden. Meest gekozen oplossing lijkt wel te zijn het vooral makkelijker/saaier/stommer/of gewoonweg slechter te maken dan het (vaak prima) origineel. Desondanks is het herkauwen van bestaande verhalen schering en inslag in Hollywood, waarbij er één duidelijk leitmotiv is aan te wijzen: recettes.

Ook niet-filmmakers hebben nu het kapitalistische licht gezien dat goed gejat altijd nog beter is dan zelf bedenken. Bepaalde uitgeverijen brengen dan ook tegenwoordig de zogenaamde ‘graphic novel’ op de markt, waarbij een sf/fantasy-bestseller als een stripboek wordt uitgegeven.

Nou kreeg ondergetekende de verstripte versie van De Hagenridder van George R.R. Martin onder ogen. Dames en heren, bedroevend. Begint u er niet aan, het is dubbelop en u wordt opgelicht waar u bij staat. Tenzij u een bepukkelde puber van vijftien bent die stiekem over ridders droomt, maar zelfs dan… Het verhaal heeft al weinig om handen, maar dat is persoonlijk – gezien de verkoopcijfers van het originele boek zijn er genoeg mensen die het wel aanspreekt, en dat is prima. Maar wanneer er een strip van gemaakt wordt, gaat het om de vorm lijkt me – en waarom wordt dat dan zo cheap en slecht gedaan? Het papier is zeer goedkoop en glossy. Misschien zou het kunnen doen denken aan de begintijden van de comic books, maar het bedoelde publiek van deze uitgave was toen nog decennia ver van geboren worden, en zal niet zulk soort nostalgie kennen. Ook de tekenstijl is maar matig, gewoon computer ‘maar we doen net alsof het getekend lijkt’ (maar dan toch niet) – die trant. De grootste makke is wel dat het een graphic novel is: veel tekst dus. Teveel tekst voor jochies die van snel getekende stripjes houden. Mensen die het een goed boek vinden, lezen het boek wel, want de treurige hoofden uit de strip zullen de imaginaire voorstelling geen goed doen. En als laatste: als je een complex en uitgebreid verhaal (wat dit nauwelijks is) grafisch wil brengen, doe dat dan in een gelijkluidende vorm: complex, gedetailleerd maar toch helder. Ik noem maar de avonturen van Blake en Mortimer, bijvoorbeeld.

Nee, al met al niks aan. En nou is het ook nog onderdeel van een serie; Magiër: Leerling en Magiër: Meester van Feist zijn ook als graphic novel uitgebracht. Alle hoogdravende ‘meesterwerk!’-blabla ter promotie daargelaten, weten we natuurlijk allemaal waar het bij dit soort uitgaven echt om gaat: geld. Want waarom zou je nieuwe ideeën bedenken als het met oude ook kan? Dit gaat op voor de filmwereld; waarom ook niet voor de uitgeverij?

Ik zal u zeggen waarom niet. Geld verdienen is nog tot daar aan toe. Ik had het ook graag anders gezien, maar het westen wordt gekenmerkt door kapitalisme, alla, het zij zo. De werking van het kapitalisme kent mij een vrij specifieke rol toe: die van consument. Mag ik dan a.u.b. als consument serieus genomen worden? Ben ik zo infantiel, ondiep, smaakloos en climax-gericht dat ik alleen maar oude wijn in nieuwe zakken kan verteren? Die dan vooral maar visueel indrukwekkend wordt gemaakt, als ware het een schep appelmoes op de verplichte groenten?

Ik dank u feestelijk, u aanbieders op de markt. Dit consumeer ik niet. Hier krijg ik literaire indigestie van. Ik ga op ayurvedisch dieet: wat niet bij mijn persoonlijkheid past, blief ik niet. Oud verhaal? Bah. Een oud en slecht verhaal? Ook bah. Een oud en slecht verhaal in slechte goedkope vorm? Bluurghh. Neem het maar terug. Bij deze lijd ik aan de kleuterpuberteit: nog beter dan Harry Potter? NEE. De nieuwe Da Vinci-code? NEE. Spiderman de tiende? NEE. Superwoman, Captain America of andere on-Nederlandse superhelden? NEE. De allerlaatste stomme nog-niet-verfilmde comic nu toch verfilmd? NEE. Graphic novels? NEE. Stripboeken als ‘echt’ boek? NEE. Tienduizendste heruitgave van een oud boek? NEE. Rad des Tijds deel dertien in een dozijn? NEE. De Hagenridder: de game? NEE. De Hagenridder: interactief pleepapier? NEE.

Daar buiten in de grote boze wereld lopen nog genoeg schrijvers rond met spannende en originele ideeën voor goede boeken, mooie strips of boeiende films. Het fantastische genre is grensverleggend en anders, het zoekt de marges op, het zet je aan het denken en tegelijkertijd aan het dromen. Heren uitgevers en filmproducenten, zoek alstublieft naar die schrijvers. Verkoop ons iets nieuws.

Of, wanneer dat echt niet kan, geef het dan in godsnaam een acceptabele vorm. Maak het net zo mooi en spannend als het origineel. In filmland is dat vaak niet haalbaar, zoals tenenkrommers als de films Eragon en Beowulf (over een goed origineel verhaal gesproken!) hebben laten zien. Misschien is de film als medium gewoon niet voor elk diepgaand verhaal geschikt, getuige The Golden Compass. Doe het dan ook niet! Laat er een einde komen aan de medium-verwarring. Sommige verhalen doen het goed in stripvorm; andere zijn beter als boek; en af en toe leent de film zich er uitstekend voor, ik noem maar de series Lost en Heroes. Maar waag u niet aan het doelloos reproduceren uit geldgewin. Laat maar zitten, al die merchandise, de games, de stripversies, de mokken en T-shirts. Geconsumeerd wordt er maar tot een bepaald punt. Mijn portemonnee reikt maar tot het einde van mijn geduld. Oh, u blijft mij maar ongewilde slecht gemaakte braakballen door de keel duwen? Ik weiger. Staakt. Ik roep u op, consumeerders van het fantastische genre in Nederland, staakt! Gans de financiële molen van profiteurs staat stil, als uw machtige arm het wil. Ik bedoel maar.

De Hagenridder - George R.R. Martin (verhaal),

Mike S. Miller (beeld)

Mynx, Amsterdam 2007

164 bladzijden; €15,95

[Home] [HSF-artikelen] [Recensies] [Te verschijnen boeken]

Holland SF en Wonderwaan zijn NCSF publicaties

Holland SF-website onderhouden door Simon Dekker

Holland SF - Wonderwaan Thuis in het vreemde

sciencefiction - fantasy - horror - fantastiek